Projekt prawa holdingowego – omówienie

20Sie

Prawo holdingowe pojawiało się w dyskusjach prawników i legislatorów od wielu lat. W końcu doczekaliśmy się projektu zmian kodeksu spółek handlowych i niektórych innych ustaw, które to zmiany w swoim zamyśle mają uregulować tę materię.

Powstała konieczności wprowadzenia do polskiego prawa spółek handlowych regulacji prawnej tzw. prawa holdingowego (prawa grup spółek, prawa koncernowego), które – w szerokim znaczeniu doktrynalnym – reguluje relacje prywatnoprawne pomiędzy spółką dominującą i jej spółkami zależnymi, w sposób uwzględniający interes wierzycieli, członków organów oraz drobnych wspólników (akcjonariuszy) zwłaszcza spółki zależnej.

Analiza proponowanych rozwiązań pokazuje, że motywem przewodnim nowelizacji we wspomnianym zakresie jest przede wszystkim umożliwienie spółce „matce” wydawania wiążących poleceń spółce „córce”.

Kluczowe rozwiązania to:

  • prawo dawania wiążących poleceń przez „matkę” swoim „córkom”,
  • pełny dostęp do informacji o spółkach zależnych dla spółki dominującej,
  • sprawowanie nadzoru przez radę nadzorczą „matki” nad „córkami” w zakresie realizacji wspólnej strategii gospodarczej całej grupy.

Wydawane polecenia nie są jednak zero-jedynkowe. „Córka” ma możliwość odmowy wykonania wiążącego polecenia w określonych przypadkach. Zaprojektowano obowiązek zrekompensowania szkody poniesionej przez „córkę” stosującą się do wiążących poleceń „matki”, prawo do wyrównania zmniejszonej wartości udziałów czy akcji należących do wspólników mniejszościowych „córki” stosującej się do wiążących poleceń „matki” oraz możliwość wyjścia ze spółki córki przez jej wspólników mniejszościowych.

Projekt stoi na gruncie zasady, że z decyzją powinna być zawsze związana odpowiedzialność. Rozmijanie się bowiem sfery „decyzji” oraz sfery „odpowiedzialności”, z reguły prowadzi do rozwiązań patologicznych. W związku z powyższym projekt przewiduje odpowiedzialność spółki dominującej za skutki wydania wiążącego polecenia, wykonanego następnie przez spółkę zależną należącą do grupy spółek. Jest to odpowiedzialność wobec: a) spółki zależnej, b) wierzycieli spółki zależnej, c) wspólników (akcjonariuszy) mniejszościowych spółki zależnej.

Projekt proponuje uregulowanie bardzo istotnej kwestii, jaką jest odpowiedzialność członków zarządów spółek zależnych za działania, które są wynikiem działania w interesie grupy spółek, a niekoniecznie samej spółki zależnej. Takie działania, w myśl postanowień projektu, nie będą wiązały się z penalizacją lub odpowiedzialnością odszkodowawczą wobec samej spółki.

Zasadą ma być odpowiedzialność wobec spółki córki ponoszona przez spółkę matkę. Również to „matka” odpowiadać będzie za na przykład obniżenie wartości udziałów albo akcji w sytuacji wykonania przez spółkę zależną wiążącego polecenia spółki dominującej.

Co istotne, to spółka dominująca będzie odpowiadała względem wierzycieli „córki”, o ile szkoda powstanie w wyniku zastosowania się do wiążącego polecenia spółki dominującej.

Ważne jest to, że projekt przewiduje stosunkowo długie vacatio legis – trzy miesiące, co uwzględnia konieczność dokonania zmian treści umów (statutów) spółek zależnych.

Vacatio legis istotne jest również z prostego powodu – projekt statuuje obowiązek złożenia wniosku do Krajowego Rejestru Sądowego o dokonanie wzmianki o uczestnictwie w grupie spółek, co, niestety, będzie wymagało dokonania zmian w systemie informatycznym Krajowego Rejestru Sądowego.

Proponowane zmiany dotyczą również relacji z radami nadzorczymi – zagadnienie to wymaga jednak osobnego omówienia.

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw do pobrania tutaj.

Porozmawiaj z autorem

Tomasz Czmochowski

radca prawny, partner zarządzający

tczmochowski@jczkancelaria.pl +48 603774089

Mogą Cię zainteresować

25Lis

Projekty budowlane sprzed nowelizacji do wyrzucenia?

Projekty budowlane sprzed nowelizacji do wyrzucenia?

23Lis

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy – czy przysługuje wszystkim?

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy – czy przysługuje wszystkim?
wszystkie aktualności