Członek zarządu – przedawnienie roszczenia z art. 299 k.s.h.

14Wrz

Jeżeli wszczęte przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością postępowanie egzekucyjne okaże się bezskuteczne i nie doprowadzi ono do zaspokojenia wierzyciela, a członkowie zarządu nie złożyli we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, wówczas odpowiadają oni za zobowiązania spółki swoim majątkiem.

W doktrynie i judykaturze można wyodrębnić cztery poglądy dotyczące określenia terminu przedawnienia roszczeń z art. 299 kodeksu spółek handlowych (co jest pochodną sporu dotyczącego charakteru odpowiedzialności opartej na art. 299 kodeksu spółek handlowych):

  • termin 3-letni jako wynikający z art. 4421 kodeksu cywilnego,
  • termin 6-letni jako wynikający z art. 118 kodeksu cywilnego,
  • termin 6-letni jako wynikający z art. 125 kodeksu cywilnego,
  • termin tożsamy z terminem przedawnienia zobowiązania samej spółki, przy założeniu jedynie początku biegu przedawnienia w innym czasie.

Nie prowadząc w tym miejscu rozważań czysto teoretycznych –  w zakresie prawidłowości powyższych poglądów z punktu widzenia praktycznego zastosowania prawa, przyjąć należy jednoznaczny pogląd zawarty w uchwale w składzie 7 sędziów Sądu Najwyższego wskazujący, iż do roszczeń wierzycieli spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko członkom jej zarządu (art. 299 kodeksu spółek handlowych) mają zastosowanie przepisy o przedawnieniu roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym (uchwała (7) SN z dnia 07-11-2008 r., III CZP 72/08, OSNC 2009/2/20) – innymi słowy termin 3-letni.

Pomimo, iż Sąd Najwyższy nie nadał powołanej uchwale mocy zasady prawnej, wszechstronność zawartej w niej argumentacji prawnej ma niewątpliwy wpływ na utrzymanie dotychczasowej zasadniczej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego w omawianej materii. Wysuwany jest również postulat, iż winna ona zostać przyjęta przez sądy powszechne ex vigore auctoritatis (K. Strzelczyk, Odpowiedzialność członków zarządu spółki z o.o. na podstawie art. 299 k.s.h.. Konspekt wykładu, s. 2, www.szkolenia.kssip.gov.pl).

Istotną kwestią jest także określenie dnia, od którego należy rozpocząć liczenie biegu terminu przedawnienia.

Dominującym poglądem w orzecznictwie w tym zakresie jest postulat rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia od dnia, w którym wierzyciel dowiedział się o bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko spółce (wyrok SN z dnia 18-02-2015, I CSK 9/14, LEX nr 1661932.). Podobnie w innym wyroku Sad Najwyższy wskazał, iż termin przedawnienia roszczeń wobec członków zarządu spółki z o.o. rozpoczyna bieg od momentu uzyskania przez wierzyciela świadomości, że wyegzekwowanie długu od spółki jest niemożliwe (wyrok SN z dnia 31-01-2007, II CSK 417/06, Monitor Prawniczy 2007, nr 5, s. 229).

Na ogół więc będzie to dzień bezskuteczności egzekucji wierzytelności objętej tytułem wystawionym przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Świadomość tego stanu rzeczy nie musi się jednak łączyć jedynie z doręczeniem postanowienia komornika o umorzeniu egzekucji wobec stwierdzenia jej bezskuteczności – może bowiem ona wynikać z każdego dowodu wskazującego na to, że spółka nie ma majątku pozwalającego na zaspokojenie zobowiązania.

Warto nadmienić, iż od dnia 9 lipca 2018 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące zasad przedawnienia roszczeń cywilnoprawnych. Art. 118 kodeksu cywilnego, który reguluje długość podstawowych terminów przedawnienia, stanowi aktualnie, iż koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba, że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Dotychczas, jeśli roszczenie stało się wymagalne np. 1 lipca 2018 roku, ulegnie ono przedawnieniu z upływem 1 lipca 2021 roku, a jeżeli stało się wymagalne po wejściu w życie ustawy zmieniającej np. 20 lipca 2018 roku, wówczas roszczenie przedawni się dopiero z upływem 31 grudnia 2021 roku.

W przypadku dochodzenia roszczeń przeciwko członkom zarządu na podstawie art. 299 kodeksu spółek handlowych należy zatem zwrócić szczególną uwagę na poruszone kwestie, zarówno dotyczące terminu przedawnienia roszczenia jak i rozpoczęcia biegu terminu jego przedawnienia.

Porozmawiaj z autorem

Katarzyna Bakuła

prawnik, partner zarządzający

kbakula@jczkancelaria.pl +48 530774189

Mogą Cię zainteresować

25Lis

Projekty budowlane sprzed nowelizacji do wyrzucenia?

Projekty budowlane sprzed nowelizacji do wyrzucenia?

23Lis

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy – czy przysługuje wszystkim?

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy – czy przysługuje wszystkim?
wszystkie aktualności